الشيخ المنتظري
561
درسهايى از نهج البلاغه ( فارسي )
فراوانى لازم دارد و از همين جهت هم در قيامت مقام مؤمنين بالاتر از ملائكه است ، ملائكه به عبادت و تمجيد پروردگار راغب ترند و درهاى عبادت به راحتى به روى آنها گشوده است . « و نصب لهم مناراً واضحةً على اعلام توحيده » ; « منار » اسم مكان به معناى محلّ نور است ، و « مناراً واضحة » يك تشبيه است . « اَعْلام » جمع « عَلَم » به معناى علامت و نشانه است ; يعنى خداوند متعال دليلهاى روشن و واضحى بر نشانه هاى توحيد خود براى ملائكه قرار داده است ; براى مثال اگر بشر بخواهد به توحيد و يگانگى خداوند برسد مطالعه و زحمتِ زياد لازم دارد ، ولى يگانگى خداوند براى ملائكه خيلى روشن است . بالاترين دليل براى هر چيز مشاهده و مكاشفه است و ملائكه با مكاشفه علم به توحيد و يگانگى خدا دارند . « لَمْ تُثْقِلْهُمْ مُوصِراتُ الاْثامِ ، وَلَمْ تَرْتَحِلْهُمْ عُقَبُ اللَّيَالِى وَالاَْيّامِ » ( بار گناه بر آنان سنگينى نياورده ، و رفت و آمد شب و روز آنها را تغيير نداده است . ) در نهج البلاغه ما « لم تَثقلهم » ثلاثى مجرّد آمده و غلط است ، بلكه « لم تُثقلهم » از باب افعال صحيح است . « موصرات » در اصل « مؤصرات » بوده ، « موصرات » از مادّه « اصر » به معناى « مثقلات » يعنى بارهاى سنگين است . « آثام » جمع « اثم » به معناى گناه است . مىفرمايد : « لم تثقلهم موصرات الآثام » بارها و سنگينى هاى گناه آنان را سنگين نمىكند . « و لم ترتحلهم عقب اللّيالى و الايّام » ; « لم ترتحلهم » از مادّه « رَحَلَ » به معناى چيزى است كه روى شتر مىگذارند تا بر آن سوار شوند و در عربى به آن رَحْل و در اصطلاح ما جهاز يا پالان گفته مىشود ; در اين عبارت يك تشبيه وجود دارد . « عقب » جمع « عُقْبَةٌ » به معناى نوبت به نوبت است ; مقصود اين كه رفت و آمد شب و روز بر ملائكه اثر نمىگذارد ، ملائكه با بشر فرق دارند ، طبع بشر اين طور است كه گذشت زمان بر او اثر دارد و او را پير مىكند در حالى كه ملائكه اين طور نيستند .